استخوانسازی(Osteogenesis) /فیزیوتراپی در فلکه سوم تهرانپارس
استخوانسازی(Osteogenesis) ، فرآیند تشکیل استخوان در بدن است که به دو صورت اصلی انجام میشود:
۱. استخوانسازی درونغضروفی (Endochondral Ossification)،
که روش تشکیل بیشتر استخوانهای بدن (استخوانهای بلند، کوتاه و نامنظم) است. در این حالت ابتدا یک مدل غضروفی تشکیل شده، سپس طی مراحلی توسط بافت استخوانی جایگزین میشود:
– تشکیل مدل غضروفی
– رشد و کلسیفیکاسیون غضروف
– نفوذ عروق خونی و سلولهای استخوانساز
– تشکیل استخوان اولیه
– تشکیل مرکز استخوانسازی ثانویه (در اپیفیز)
۲. استخوانسازی درونغشایی (Intramembranous Ossification)
که روش تشکیل استخوانهای مسطح (مانند استخوانهای جمجمه، فک و ترقوه) است که طی مراحل زیر مستقیماً از بافت همبند متراکم تشکیل میشود:
– تجمع سلولهای مزانشیمی
– تمایز به استئوبلاستها
– تشکیل ماتریکس استخوانی (osteoid)
– کلسیفیکاسیون و تشکیل ترابکولای استخوانی
سلولهای دخیل در استخوانسازی عبارتند از:
- استئوبلاستها یا سلولهای استخوانساز
- استئوسیتها یا سلولهای استخوانی بالغ
- استئوکلاستها یا سلولهای تجزیهکننده استخوان
عوامل تنظیم کننده روند استخوانسازی عبارتند از:
- هورمونها (هورمون رشد، هورمون پاراتیروئید، کلسی تونین، ویتامین D)
فاکتورهای رشد مانند BMP ( Bone Morphogenetic Proteins)
- عوامل مکانیکی و فشار
فرآیند استخوانسازی در ترمیم شکستگیها، جراحیهای ارتوپدی ، درمان پوکی استخوان، پیوند استخوان و مهندسی بافت استخوانی نقش حیاتی و بسزایی دارد. این فرآیند در طول زندگی یک فرد ادامه دارد و شامل چرخه مداوم بازسازی استخوان (Bone Remodeling) میباشد که تعادل بین تشکیل و جذب استخوان را حفظ میکند.
