استخوان ناویکولار فرعی (اضافی) /فیزیوتراپی در فلکه سوم تهرانپارس
استخوان ناویکولار فرعی ( اضافی ) ،(Accessory Navicular Bone)ناویکولار یکی از استخوانهای مچ پای انسان است که در جلوی استخوان تالوس و پشت استخوانهای کانئیفورم تقریبا در وسط مچ پا قرار دارد و تاندون عضله تیبیالیس پوستریور به آن متصل میشود. وظیفه این تاندون چرخش پا بسمت داخل و خم گردن مچ و کف پا است و نقش اصلی در حمایت از قوس کف پا را بعهده دارد. در بعضی افراد در کنار استخوان ناویکولار یک استخوان کوچکتر اضافی ( سزاموئید ) بنام استخوان ناویکولار فرعی قرار دارد که از ابتدای تولد وجود داشته و تا آخر عمر کنار استخوان اصلی باقی میماند. در این موارد تاندون تیبیالیس پوستریور بجای اتصال به استخوان ناویکولار اصلی به ناویکولار فرعی میچسبد. وجود استخوان ناویکولار فرعی در زنان شایعتر از مردان است.
انواع:
- در نوع اول یک استخوان کوچک در تاندون تیبیالیس پوستریور و یک شکاف کوچک بین استخوان و ناویکولار اصلی وجود دارد.
- در نوع دوم بین استخوان اضافی و ناویکولار اصلی یک بافت غضروفی فیبروز وجود دارد.
- در نوع سوم استخوان فرعی به استخوان اصلی متصل بوده ویک ناویکولار بزرگ ( در اصطلاح ناویکولار شاخدار ) بوجود می آید.
حدود ۲/۵ درصد افراد با ناویکولار فرعی بدنیا می آیند که در ابتدا قابل تشخیص نیست اما در سنین رشد ناویکولار اضافی شروع به استخوانی شدن کرده و میتوان آن را تشخیص داد.
تشخیص و علائم:
ناویکولار فرعی در عکس برداری از نمای روبرو و نیم رخ در حالت ایستاده کاملا واضح است.
در بیشتر افراد این زائده علائمی ندارد. در بعضی موارد قرار گرفتن تاندون تیبیالیس پوستریور به روی ناویکولار اضافی باعث کاهش طول بازوی اهرمی تاندون و کاهش عملکرد عضله شده و در صورت سایش مزمن میتواند باعث آسیب و تاندینوپاتی آن شود.
بطور معمول عواملی مانند تروما در اثر پیچ خوردگی و افتادن، تحریک مداوم در اثر پوشیدن کفش نامناسب یا فشار مداوم روی استخوان، و فعالیت زیاد، باعث بروز علائم میگردند.
علائم معمولا در زنان جوان ( ۱۰ تا ۳۰ سال ) که از درد کف و قوس پا شاکی هستند دیده میشوند و عبارتند از:
- مشکل در پیدا کردن کفش مناسب
- برجستگی قابل مشاهده در سمت داخل پا
- درد زیاد در لمس موضع
- در موارد مزمن درد ناحیه تاندون تیبیالیس پوستریور و سفتی تاندون آشیل
- صافی قوس کف پا
درمان غیر جراحی شامل:
- اصلاح فعالیتهای شدید و دردناک
- داروهای ضد درد و التهاب غیر استروئیدی
- استفاده از کفش و کفی مناسب برای حمایت از قوس کف پا و ایجاد فشار کمتر روی استخوان
- فیزیوتراپی با روشهای تسکین درد و التهاب و افزایش قدرت و ثبات پا و رفع کشیدگی و کوتاهی عضلات
در صورت عدم تاثیر درمانهای ذکر شده و یا بازگشت علائم درمان جراحی تجویز میشود که شامل برداشتن استخوان فرعی و اتصال تاندون تیبیالیس پوستریور به استخوان ناویکولار است و در صورت وجود مشکلات دیگر نظیر صافی کف پا عمل اضافه هم مورد نیاز خواهد بود.
