تورتیکولی (Torticollis) / فیزیو تراپی در تهرانپارس
تورتیکولی (Torticollis) ، یا کجی گردن وضعیتیست که در آن گردن و سر بطور غیر طبیعی به یک سمت و چانه به سمت دیگر کج میشود و ممکن است به دو حالت مادرزادی و اکتسابی رخ دهد.
-تورتیکولی مادرزادی شایعترین نوع کجی گردن است که در نوزادان مشاهده میشود و علت آن میتواند محدودیت فضا در رحم مادر و عدم امکان حرکت آزاد گردن جنین و قرار گرفتن نامناسب در رحم باشد. علاوه بر این آسیب عضله استرنوکلیدوماستوئید در اثر کشش یا فشار وارد به آن حین زایمان و گاها اختلال در بافت همبند اطراف عضله که باعث انقباض و کشیدگی آن شود، نیز میتوانند باعث تورتیکولی مادرزادی شوند.
در حقیقت آسیبهای فیزیکی و کششهای غیر طبیعی میتوانند باعث ایجاد نکروز در بافت عضله و ایجاد بافت فیبروتیک و در نتیجه کوتاه شدن و کاهش انعطاف پذیری آن شوند، که در این حالت گردن به سمت عضله آسیب دیده متمایل میشود.
-تورتیکولی اکتسابی در هر سنی ممکن است بروز کند. مهمترین علل بروز آن عبارتند از:
- آسیبهای عضلانی یا اسکلتی که سبب ایجاد کشیدگی، پارگی و یا التهاب در عضلات شوند
- عفونتها و التهابهای ناحیه سر و گردن یا سیستم عصبی مرکزی که سبب ایجاد تورم، درد و انقباض عضلانی در ناحیه گردن شوند ( از آن جمله عفونتهای گوش و حلق و بینی، التهاب غدد لنفاوی و یا مننژیت )
- مشکلات مغزی عصبی و اختلالات حرکتی مثل دیستونی گردن
- استرسهای روحی و اضطراب همراه با ایجاد انقباض و اسپاسم در ناحیه گردن و شانه
- عوامل دارویی و سموم
علائم:
۱- کج شدن گردن به یک سمت و چرخش چانه به سمت مخالف
۲- محدودیت حرکت گردن خصوصا در جهت مخالف انقباض
۳- درد گردن و شانه ها
۴- سردرد و مشکلات بینایی
۵ـ عدم تقارن صورت و گردن در موارد درمان نشده و مزمن
در کودکان بخصوص در موارد مادرزادی، تورتیکولی میتواند منجر به اختلالات مهمی شود از قبیل:
- ایجاد مشکل در تغذیه و شیر خوردن
- عدم تقارن صورت و تغییر شکل جمجمه بدلیل فشار طولانی مدت روی یکطرف سر ( حالت پلاژیوسفالی )
- ایجاد اختلال در رشد و تکامل حرکتی کودک و فعالیتهای روزمره
- تحریک پذیری و گریه بیشتر نسبت به کودکان دیگر
درمان:
باتوجه به نکات ذکر شده درمان تورتیکولی خصوصا در موارد مادرزادی، جهت جلوگیری از عوارض جدی آن بسیار مهم است.
درمان بسته به شدت و علت آن شامل موارد زیر است:
۱- فیزیوتراپی و تمرینات کششی
۲- تصحیح موقعیت سر کودک خصوصا موقع خواب مثلا با قرا ر دادن اسباب بازی و وسایل جذاب در سمت مخالف کجی گردن و همینطور موقع شیر دادن به کودک
۳ـ استفاده از بریس و گردن بند طبی تحت نظر پزشک و بصورت موقت و حذف تدریجی آن
۴- دارو درمانی و تزریق بوتاکس برای بزرگسالان مبتلا به تورتیکولی اکتسابی در اثر اسپاسم عضلانی و دیستونی
۵ـ درمان جراحی در موارد نادر و شدید که به درمان غیر جراحی جواب نمیدهند بصورت آزاد سازی عضله
