کیست بیکر (Baker’s Cyst) / فیزیوتراپی در فلکه سوم تهرانپارس
کیست بیکر (Baker’s Cyst) ،که به آن کیست پشت زانو و کیست سینویال نیز گفته میشود، تجمع مایع در ناحیه پشت زانو است. این کیست یک توده نرم و معمولاً بدون درد (در مراحل اولیه) میباشد که در فضای پشت مفصل زانو ایجاد میشود.
نکته مهم این که کیست بیکر به تنهایی یک بیماری نیست بلکه معمولاً نشانهای از یک مشکل یا التهاب در داخل مفصل زانو است.
علت ایجاد کیست بیکر:
وقتی مفصل زانو دچار مشکل یا التهاب شود، بدن برای محافظت از مفصل، مقدار زیادی مایع مفصلی (مایع سینوویال) تولید میکند. این افزایش تولید مایع باعث میشود فشار داخل زانو بالا برود و این مایع از طریق یک حفره یا ضعیفشدگی در کپسول مفصلی، به سمت پشت زانو حرکت کرده آنجا جمع میشود و کیست را تشکیل میدهد.
علل اصلی التهاب زانو که منجر به کیست میشوند:- آرتروز (Osteoarthritis): فرسایش غضروفها که باعث التهاب مزمن میشود.
– آسیبهای منیسک (Meniscus Tear): پارگی غضروف داخل زانو.
– التهاب مفاصل (Arthritis): مانند روماتیسم مفصلی.
– آسیبهای رباط: مثل آسیب به ACL.
علائم کیست بیکر:
علائم بسته به اندازه کیست و شدت التهاب زانو متفاوت است:۱- تورم در پشت زانو: احساس وجود یک توده یا کیسه در پشت زانو.
۲- سختی و محدودیت حرکت: احساس اینکه نمیتوانید زانوی خود را به طور کامل صاف کنید یا به طور کامل خم کنید.
۳- درد: معمولاً در هنگام خم کردن زانو یا نشستن طولانیمدت احساس درد یا فشار میشود.
۴- احساس کشش: احساس کشیدگی در ناحیه پشت زانو هنگام حرکت.
تشخیص پزشک معمولاً با معاینه فیزیکی (لمس پشت زانو) شروع میشود. و برای اطمینان و تشخیص افتراقی از توده هایی مثل تورم عضلانی یا تومور، از روشهای زیر استفاده میشود:- سونوگرافی : رایجترین و دقیقترین روش برای مشاهده کیست- ام آر آی : برای بررسی دقیقتر علت اصلی (مثل پارگی منیسک) که باعث ایجاد کیست شده است.
روشهای درمان:
درمان کیست بیکر مستقیماً روی خودِ کیست تمرکز نمیکند، بلکه هدف اصلی درمان علت اصلی (مثلاً آرتروز یا پارگی منیسک) است. اگر علت رفع شود، کیست معمولاً خودبهخود کوچک یا ناپدید میشود. برای مدیریت و تسکین درد میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:
– استراحت، یخ و بانداژ برای کاهش التهاب و تورم.
– استفاده از داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی برای کاهش درد و تورم مفصل.
– فیزیوتراپی جهت تقویت عضلات اطراف زانو برای کاهش فشار روی مفصل.
– کشیدن مایع (Aspiration): در موارد بزرگ و بسیار دردناک، پزشک با یک سوزن مخصوص، مایع داخل کیست را تخلیه میکند.
– تزریق کورتیکواستروئید: برای کاهش التهاب داخل مفصل.
– جراحی: اگر کیست بسیار بزرگ باشد یا روشهای دیگر جواب ندهد، ممکن است جراحی برای تخلیه یا درمان علت اصلی انجام شود اما جراحی خودِ کیست معمولاً توصیه نمیشود چون احتمال بازگشت آن بالاست.
باید توجه داشت که ایجاد لخته در وریدهای عمقی پا و ترومبوز (DVT) میتواند علائمی شبیه به کیست بیکر (تورم و درد در ناحیه پشت زانو و ساق پا) ایجاد کند.در صورت تورم همراه با موارد زیر است بایدفوراً به اورژانس مراجعه نمود:
– قرمز شدن و گرم شدن ناحیه ساق پا.
– درد شدید در ساق پا (نه فقط پشت زانو).
– تورم شدید در کل ساق پا.
