دیسک بین مهره ای (قسمت دوم) /فیزیوتراپی در تهرانپارس
دیسک بین مهره ای (قسمت دوم) ، آسیب دیسک بین مهره ای(Intervertebral Disc)بعلت ضربات ( تروما ) یا تغییرات فرسایشی تدریجی ناشی از افزایش سن ( فرآیند پیری ) اتفاق می افتد. منظور از تروما هر گونه فشار بیش از حد طبیعی است که ممکن است در نتیجه مشاغل سخت، ورزش سنگین یا ناصحیح و یا تصادفات، باعث تحمیل شدن نیروی خارج از تحمل دیسک به آن شود. این تروماها چه بصورت سنگین و ناگهانی و چه بصورت سبک و مکرر ( مثل نشستن طولانی مدت ) ، میتوانند منجر به پارگی فیبرهای بخش محیطی و بیرون زدگی قسمتی از هسته مرکزی دیسک شود که به آن فتق دیسک ( Disc Herniation ) میگویند.
فرآیند پیری و افزایش سن با کاهش مقدار آب موجود در هسته دیسک و در نتیجه کاهش خاصیت ارتجاعی آن و همچنین کاهش خاصیت ارتجاعی حلقه فیبری باعث کاهش مقاومت اجزا دیسک در مقابل فشارهای وارد بر آن شده و ریسک آسیب به آن را بسیار بالا میبرند.
محل آسیب دیسک
فتق دیسک در ۹۵ در صد موارد در ناحیه بین مهره ۴ و ۵ کمری ( L4-L5 ) و یا بین ۵ کمری و اول خاجی (L5-S1 ) و در ناحیه گردن بین مهره ۵ و ۶ گردنی اتفاق می افتد. این مسئله در مهره های پشتی بعلت تحرک کم آنها بسیار نادر است. همچنین فتق بطور معمول در قسمت کناری خارجی رباط حلقوی که نازک و ضعیف است رخ میدهد که باعث فشار ناحیه بیرون زده به ریشه عصبی زیرین میشود.
تشخیص
علاوه بر بررسی شرح حال بیمار، توجه به علائم و نشانه ها و معاینه بالینی، روشهای غیر بالینی دیگر از قبیل میلوگرافی، الکترومیلوگرافی و تصویربرداری پزشکی خصوصا ام آر آی در تشخیص کمک کننده هستند. ام آر آی با نشان دادن وضعیت دیسک و ریشه های عصبی و نخاعی و بافتهای اطراف و ثبت تغییرات آنها بهترین گزینه برای تشخیص فتق دیسک است.
درمان
اکثر مبتلایان به فتق دیسک بدون نیاز به جراحی درمان میشوند. مراحل درمان بترتیب شامل تجویز داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، فیزیوتراپی و تمرینات ویژه درمانی و تجویز داروهای کورتیکواستروئیدی میباشد.بیمار معمولا باید بین ۳ تا ۶ ماه روند درمان را ادامه دهد و در صورت عدم بهبود درمان جراحی پیشنهاد خواهد شد.
نکته حائز توجه این است که در صورت بروز علائم اورژانسی شامل اختلال حسی و حرکتی پیشرونده و بی اختیاری ادرار و مدفوع، ییمار باید ظرف مدت ۴۸ ساعت تحت درمان جراحی قرار گیرد.
