سندرم پلیکا /فیزیوتراپی در شرق تهران
سندرم پلیکا ،( Plica Syndrome )پوشش مفاصل شامل یک بافت نازک و لغزنده بنام غشا سینویال است. پلیکا ( کلمه لاتین به معنی تا ) به چینهای کوچکی گفته میشود که در سطح داخلی غشا سینویال وجود دارد و حرکت آزادانه مفصل را در جهات مختلف امکان پذیر میکند. مفصل زانو دارای چهار پلیکا یا چین سینویال است اما معمولا یکی از آنها یعنی پلیکای داخلی دچار مشکل شده و باعث بروز علائم کلینیکی میشود. پلیکای داخلی به قسمت تحتانی کشکک زانو متصل شده و تا قسمت تحتانی کندیل داخلی استخوان ران در کنار مفصل زانو امتداد می یابد.
سندرم پلیکا زمانی اتفاق می افتد که پلیکای داخلی تحریک و ملتهب شود. به این ترتیب بافت ملتهب بمرور ضخیم تر میشود و در صورت عدم درمان فیبروزه و سخت شده و خاصیت انعطافی خود را از دست میدهد.
علل سندرم پلیکا
۱-تروما یا آسیب مستقیم در اثر مثلا تصادف یا زمین خوردن.
۲-حرکات تکرار شونده زانو مثل دوچرخه سواری، دویدن، یا بالا و پایین رفتن از پله ها که مستلزم خم و صاف شدن مکرر زانوست.
۳-افزایش ناگهانی شدت فعالیت یا ورزش که باعث فشار بیش از حد معمول به پلیکای سینویال و در نتیجه التهاب آن میشود.
۴-آسیب دیدگی بافتهای دیگر زانو مثل پیچ خوردن ( آسیب لیگامنتی ) ، صدمه به منیسکها، یا ضایعات دیگری که باعث خونریزی داخل مفصل زانو شود.
۵-خم ماندن طولانی مدت زانو هم در حالت نشسته و هم خوابیده
۶-بیماریهای زمینه ای دیگر زانو مثل استئوآرتریت یا سینویت
۷-ضعف عضلات زانو خصوصا چهارسر ران که پلیکا بطور غیر مستقیم به آن اتصال دارد و ضعف آن فشار و نیروی وارده به پلیکا را افزایش میدهد
علائم سندرم پلیکا
- درد سنگین و عمیق ( نه تیز و تیر کشنده ) که محل آن به اینکه کدام پلیکا ملتهب باشد بستگی دارد. و معمولا شبها و همچنین هنگام صاف کردن کامل زانو بیشتر است.
- صدای تق تق هنگام خم و صاف شدن زانو
- احساس قفل شدن یا گیر کردن زانو هنگام بلند شدن از روی صندلی توسط بیمار
- امکان خالی کردن زانو هنگام راه رفتن در سراشیبی یا پله
- احتمال ورم موضعی در پلیکای ملتهب و اطراف آن
- کاهش حرکت زانو بعلت ضخیم شدن پلیکا و کاهش انعطاف پذیری آن
تشخیص سندرم پلیکا
بدلیل شباهت علائم ناشی از این سندرم با بیماریهای دیگر زانو تشخیص آن مستلزم گرفتن شرح حال و معاینه دقیق بیمار و توجه به کیفیت و محل درد بیمار است. علاوه بر این پزشک ممکن است جهت رد وجود احتمال سایر اختلالات زانو از تصویربرداری تشخیصی مانند رادیوگرافی یا ام آر آی استفاده نماید.
درمان سندرم پلیکا
هدف درمان کاهش التهاب پلیکای سینویال مبتلا است و برای این منظور میتوان از ترکیبی از اقدامات درمانی شامل استراحت و پرهیز از فعالیتها و ورزشهای مضر، استفاده از کمپرس یخ، داروهای غیراستروئیدی و فیزیوتراپی ( الکتروتراپی و تمرینات درمانی ) استفاده نمود.
اکثر بیماران مبتلا به سندرم پلیکا با انجام این پروتکل درمانی ظرف حدود ۶ تا ۸ هفته بهتر شده و نیاز به جراحی پیدا نمیکنند اما در صورتیکه هیچکدام از روشهای درمانی فوق نتوانند باعث تسکین علائم شوند پزشک از آرتروسکوپی زانو بمنظور تشخیص محل دقیق ابتلا و برداشتن پلیکای آسیب دیده استفاده میکند.
