انحراف ستون فقرات یا اسکولیوز /فیزیوتراپی در تهرانپارس
انحراف ستون فقرات یا اسکولیوز ،(Scoliosis)همانطور که قبلا هم گفته شد ستون فقرات از نمای کناری در هر سه ناحیه گردنی، پشتی و کمری دارای انحراف یا انحناهای طبیعی مختصریست که به عملکرد طبیعی ستون فقرات، تنه و اندامها کمک میکند.
در صورت کاهش یا افزایش هرکدام از این انحناها بیومکانیک ستون فقرات مختل شده و بدنبال آن فرد دچار اختلالات عملکردی و در نتیجه آسیبها و ناراحتیهای اسکلتی، عصبی و عضلانی در تنه و اندامها میشود.
در نمای روبرو ستون فقرات بشکل خطی عمودی و مستقیم است که از ناحیه گردن تا لگن ادامه می یابد. انحراف این ستون بسمت چپ یا راست که به آن اسکولیوز گفته میشود باعث انحراف و خارج شدن تنه از حالت طبیعی شده و راست ایستادن را برای فرد مشکل میکند.
علائم و نشانه ها
اسکولیوز میتواند در قسمت پایین ستون فقرات (کمر) و یا در قسمت بالاتر (ناحیه پشتی) ایجاد شود. در بعضی موارد نیز دو انحراف مانند شکل S وجود دارد. در موارد شدید خصوصا در ناحیه پشتی بدلیل پیچ خوردن مهره ها، متعاقبا عضلات رباطها و دنده های متصل به آنها نیز پیچ میخورند و دنده ها و کتف در یک سمت از پشت بیرون میزنند و ممکن است یک کتف بالاتر از دیگری قرار بگیرد. به همین صورت در ناحیه کمری چرخش مهره ها میتواند باعث جلو آمدن لگن در یک طرف شده و یک پا کوتاهتر از دیگری بنطر برسد. علاوه بر تغییر شکلهای ظاهری و قابل مشاهده علائم دیگری که میتوانند وجود داشته باشند عبارتند از:
- احساس درد خفیف و کشیدگی در ستون فقرات در مراحل اولیه
- سفتی و خشکی گردن که ممکن است با درد هم همراه باشد
- خشکی و درد در ناحیه کمر هنگام بیداری و همینطور برخاستن بعد از نشستن طولانی
- درد در اندامها که گاها با سوزن سوزن شدن و گزگز همراه است
- احساس خستگی
انواع و علت:
- اسکولیوز غیر ساختاری یا Nonstructural . در این نوع ستون فقرات دارای ساختار طبیعی است اما بدلایلی مثل اسپاسم عضلانی یا یکسان نبودن طول اندامها دارای انحراف معمولا جزئی است.
- اسکولیوز ساختاری یا Structural که با توجه به علت بروز تقسیم بندی میشود:
- ایدیوپاتیک با منشا و علت ناشناخته که ۸۰ درصد موارد را شامل میشود
- با منشا عصبی عضلانی که بدلیل درگیر شدن عضلات و اعصاب در بیماریهایی نظیر دیستروفی عضلانی، فلج اطفال و فلج مغزی ایجاد میشود
- با منشا ارتوپدیک در اثر امراض و ناهنجاریهای استخوانی
- اسکولیوز مادرزادی، بعلت عدم شکل گیری صحیح ستون فقرات در هنگام رشد جنین درون رحم
تشخیص و درمان
تشخیص اسکولیوز با توجه به شرح حال بیمار، معاینه فیزیکی و بررسیهای تصویر برداری مثل رادیوگرافی و ام آر آی امکان پذیر است.
انحراف ستون فقرات ممکن است خفیف و در حد ده درجه از محور اصلی و یا حتی بالای صد درجه باشد انحرافات خفیف و زیر ۴۰ درجه با روشهای غیر تهاجمی قابل درمان است اما انحرافات شدیدتر نیاز به درمان جراحی دارند.
نوع و روند درمان غیر جراحی اسکولیوز با توجه به علت، شدت و سن بیمار متفاوت بوده و شامل استفاده از کمربندهای طبی، فیزیوتراپی و تمرینات اصلاحی و درمانی و اصلاح وضعیت بدن میباشد.
