کف پای صاف /فیزیوتراپی در تهرانپارس
کف پای صاف ،(Flat Foot – Pes Planus)عارضه ایست که در آن پای بیمار فاقد قوسهای طبیعی است.
قوسهای موجود در کف پا نیروهای وارد شده از زمین به کف پا را کاهش داده و مانع اعمال نیروی اضافه و مضر به پا، زانو، لگن و ستون فقرات میشوند.
بطور کلی پا یک ساختار انعطاف پذیر متشکل از استخوانها، مفاصل و بافتهای نرم است که به سه قسمت قدامی ( شامل انگشتان و استخوانهای متاتارس ) ، میانی ( شامل سه استخوان تشکیل دهنده قوس کف پا یعنی کونئیفرم ها، کوبوئید و ناویکولار ) ، و خلفی ( شامل استخوان پاشنه و تالوس ) تقسیم میشود. عضلات، تاندونها و لیگامنتهای متعدد این استخوانها را بهم متصل کرده و ثبات و انعطاف مورد نیاز برای حرکت و تعادل را فراهم میکنند.
علل:
صافی کف پا در نوزادان طبیعی است و با رشد کودک و تا سن حدود ۵ سالگی با تکامل و شکل گیری استخوانهای کف پا و استحکام لیگامنتها و تاندونهای کف پا برطرف میشود.
در بزرگسالان مهمترین علل صافی کف پا عبارتند از:
- ناهنجاریهای مادرزادی
- کشیدگی یا پارگی تاندونهای کف پا
- آسیب تاندون عضله تی بیال خلفی
- شکستگی یا دررفتگی استخوانهای پا
- بیماریهایی از قبیل آرتریت روماتوئید
- آسیب عصبی
مسائلی مانند چاقی، دیابت، سالخوردگی، بارداری و استفاده طولانی از کفشهای پاشنه بلند نیز از عواملی هستند که میتوانند ریسک صافی کف پا را بالا ببرند.
علائم و عوارض:
- ظاهر صاف در کف پا
- خم شدگی پاشنه به سمت داخل که منجر به خمیدگی کفش و پاشنه کفش به سمت داخل میشود
- انحراف انگشتان پا بسمت خارج
از آنجائیکه صافی کف پا منجر به تغییر راستای نیرو از پا بسمت بالا میشود میتواند منجر به عوارضی مانند : التهاب تاندونهای کف پا، تاندون آشیل و تاندون عضله تی بیال خلفی شده و در دراز مدت باعث بروز درد در کف و مچ پا، زانو، لگن و کمر شود.
درمان:
کف پای صاف با روشهای توانبخشی شامل فیزیوتراپی و تمرینات درمانی و اصلاحی و استفاده از کفی طبی رفع میشود.
در بزرگسالان در صورتیکه صافی کف پا بعلل گفته شده در قبل منجر به صافی غیرقابل انعطاف ( ناشی از گرفتاریهای مادرزادی اسکلتی و چسبندگیهای نابجای استخوانی و غضروفی و نیز تغییر زوایای استخوانها ) و تشدید علائم و آرتروز مچ پا شود، جراحی برای رفع درد و اصلاح کف پا اجتناب ناپذیر است.
در کودکان در صورتیکه صافی کف پا از نوع انعطاف پذیر باشد در بیشتر از نود درصد موارد نیازی به اقدام جراحی نیست. کف پای انعطاف پذیر حالتیست که در وضعیت نشسته قوس کف پا مشخص است و فقط در حالت ایستادن و گذاشتن وزن روی پا قوس کف پا از بین میرود.
با این وصف در صورتیکه کودک دچار درد کف پا، و ساق پا باشد و یا در هنگام فعالیت و ورزش دچار خستگی زودرس شود در وهله اول کفی و کفشهای طبی تجویز میشود و در صورتیکه علائم کنترل نشود و دفرمیتی پا بصورت انحراف پاشنه و پنجه پا اتفاق بیفتد درمان جراحی گزینه انتخابی است
