دیسک بین مهره ای(قسمت اول) /فیزیوتراپی در تهرانپارس
دیسک بین مهره ای(قسمت اول) ،( Intervertebral Disc) ساختمانیست که بصورت یک بالشتک بین دو جسم مهره ای در ستون فقرات قرار میگیرد .و مانند یک کمک فنر فشارها و ضربات وارد به ستون مهره ها را جذب و خنثی میکند.
دیسک قابلیت تغییر شکل داشته و با این قابلیت فشار و شدت ضربه را کاهش میدهد.
یکی دیگر از وظایف دیسکهای بین مهره ای تسهیل حرکات در ستون فقرات در سه جهت اصلی خم شدن (فلکسیون) به جلو و طرفین، صاف شدن ( اکستانسیون) و چرخش به طرفین ( روتاسیون ) است.
ستون فقرات انسان دارای هفت مهره در قسمت گردنی ( سرویکال ) دوازده مهره در قسمت میانی ( دورسال یا توراسیک ) و پنج مهره در قسمت کمری ( لومبار ) است.همچنین بعد از مهره های کمری پنج مهره خاجی ( ساکرال ) قرار دارد که بهم چسبیده و استخوان ساکروم را بوجود آوزده اند و در نهایت به استخوان دنبالچه وصل شدن اند.
دیسکهای بین مهره ای در ناحیه کمری بعلت تحرک زیاد این ناحیه ضخامت بیشتری دارند و در این ناحیه دو دیسک بین مهره ای L4-L5 و L5-S1 که باز هم تحرک بیشتری دارند به نسبت دیسکهای قسمتهای بالایی کمر ضخامتشان بیشتر است.
اجزای دیسک:
هر دیسک مهره ای متشکل از دو قسمت است:
۱-بخش مرکزی یا هسته دیسک که حالت نرم و ژله ای دارد بنام نوکلئوپالپوزوس و مرکب از ۹۰ درصد آب، کلاژن و گلیکوپروتئین است. هسته دیسک بخش قابل اتساع آن است که در طول روز مقداری از آب خود را از دست میدهد و نتیجتا کوتاهتر میشود و با استراحت به طول اولیه خود برمیگردد. بنابراین طول قد یک فرد ممکن است بطور طبیعی از صبح تا عصر اختلافی حدود ۲ سانتیمتر داشته باشد.
۲-بخش محیطی که بصورت یک حلقه فیبری غضروفی هسته دیسک را احاطه میکند و آنولوس فیبروزوس نام دارد. این حلقه فیبری متشکل از حدود ۲۰ لایه رشته های منظم کلاژن است که با زاویه ۶۰ درجه بصورت مورب قرار گرفته اند و جهت آنها در هر لایه خلاف لایه دیگر است.
در قسمت بالا و پایین هر دیسک صفحات غضروفی وجود دارند بنام صفحات اند پلیت یا صفحات اپی فیز که وظیفه اتصال دیسک به تنه مهره ها را عهده دار هستند و در دوران کودکی و نوجوانی باعث رشد مهره ها و افزایس قد میشوند. این صفحات با ضخامت حدود یک میلیمتر از جنس غضروف هیالین و فاقد عروق بوده و در عین حال تغذیه دیسک و دفع مواد زائد ستون مهره ها نیز طبق پدیده انتشار از طریق آنها انجام میشود.
